Kamboçya Gezi Rehberi

Temel Bilgiler

Nüfus: 15,6 Milyon
Yönetim şekli: Anayasal Monarşi
Dili: Khmer Dili, Khmerce
Başkenti: Phnom Penh
En Kalabalık Şehri: Phnom Penh
Para Birimi: Amerikan Doları ve Kamboçya Rieli

Gezgin Puanı

Anıtsal Yapılar: 8/10
Doğa Güzelliği: 8/10
Kültürel Zenginlik: 7/0
Ucuzluk/Fiyat-Performans: 7/10
Temizlik/Hijyen: 5/10
Yemekler: 5/10
İngilizce Performansı: 4/10

Coğrafya ve İklim

Güneydoğu Asya’da yer alan Kamboçya, batısında Tayland, kuzeyinde Laos ve doğusunda Vietnam’a komşu olup, güneyinde Tayland Körfezi’ne bakan 443 km’lik kıyı şeridine sahip. Güneydoğu Asya coğrafyasının can damarı Mekong Nehri, Kamboçya’nın doğusundan geçerek Vietnam’a ulaşıyor. Başkent Phnom Penh’i besleyen Mekong Nehri üzerinden gemi ile Vietnam’a ulaşmanız bile mümkün. Ülke genel olarak ovalardan oluşuyor. Dağlık bölgesi pek seyrek. En yüksek zirvesi 1800 metre. Muson mevsimleri sebebi yoğun ve sık tropik ormanlardan da bol miktarda bulunduruyor sınırları içerisinde.

Tropik Asya iklimine sahip Kamboçya’da kış mevsimi yok. 12 ay yaz. Hava sıcaklığı sene boyunca 21-35 derece arası. Mevsimleri belirleyen tek şey nem ve yağış miktarı. Yaz ve sonbahar ayları hava oldukça nemli, basık ve yağışlı olurken, Kış ve İlkbahar ayları, kuru ve yağışsız geçiyor.

Ne Zaman Gidilir?

Kamboçya yıl boyunca sıcak. Sağnak yağmur ve boğucu nem tercihiniz değilse Kış ve İlkbahar aylarını, Aralık-Nisan periyodunu tavsiye ediyoruz.

Aşağıda başkent Phnom Penh’e ait yıllık hava sıcaklığı ve yağış tablosu mevcut. Hızlıca bir göz atarsanız, Kamboçya’nın iklimi kafanızda canlanacaktır. Dikkate alınması gereken satırlar aylık yağmur miktarını gösteren yeşil satır (average rainfall) ve ayda kaç yağmurlu gün olduğunu gösteren mavi satır (average rainy days) Hava sıcaklığında yıl boyunca çok değişiklik olmadığı için yağmurun az olduğu ayları seçmeniz yeterli olacaktır. Tabi ben muson yağmuru severim derseniz sizin bileceğiniz iş 🙂

kaynak: wikipedia

Nasıl Gidilir?

Türkiye’den Kamboçya’ya maalesef direkt uçuş yok. Uçuşlar Tayland aktarmalı olarak (Bangkok üzerinden) Kamboçya’ya ulaşıyor.

Varış noktası olarak Angkor Wat’ın bulunduğu Siem Reap şehrini ya da başkent Phnom Penh’i tercih edebilirsiniz.

Tek aktarma ile gitmek isterseniz, tek altenatif Bangkok’a direkt uçan THY. 2 aktarmalı seçenekler ise diğer Uzakdoğu ülkeleri için olduğu gibi yine petrol emirlikleri üzerinden:

Emirates-Dubai aktarmalı,
Etihad-Abu Dhabi aktarmalı,
Qatar-Doha aktarmalı,

İran-Tahran üzerinden aktarma yapan uçuşlarda olabiliyor. Ya da Moskova üzerinden aktarma yapan Rus Aeroflot firması da tercih edilebilir. THY dışındaki diğer alternatiflerde toplamda 2 aktarma yapmanız gerekiyor.

Gidiş-dönüş bilet fiyatları 550$-800$ arasında değişiyor.

Vize Durumları

Kamboçya birçok ülkeye olduğu Türk vatandaşlarını da “Kapıda Vize” uygulamasına tabi tutuyor. Kapıda vize ne demek? Ülkeye girerken parayı veriyorsun, onlar da sana vize veriyor. 1-2 tane de vesikalık resim veriyorsun yanında. Yanında resmin yok ise, belirli bir ücret karşılığı fotoğraf hizmeti de veriyorlar sınırlarda.

Vizeyi kara girişlerinde ya da havaalanına indiğinizde alabiliyorsunuz. Vize ücreti, turist vizesi için 30$, business visa 35$. İkisi de 1 aylık kalma hakkı sağlıyor. Farkı turist vizesi 1 ayın sonunda uzatılamazken, business visa (iş vizesi) ekstra ücret ödenerek 1 seneye kadar uzatılabiliyor. Bu vizeyi almak için iş adamı falan olmanıza gerek yok. Ücretini ödeyen herkes alabiliyor. Ülkede uzun süre kalmak istiyorsanız bu vizeyi almanızda fayda var.

Sırtçantalı gezginler genelde, komşu ülkelere ayda bir giriş-çıkış yaparak vize sürelerini uzatıyorlar. Komşulardan sadece Tayland Türklere vize uygulamadığı için, bizim için tek seçenek Tayland’a giriş çıkış yapmak. Tekrar girerken vizeniz 30 gün olarak yenileniyor.

Nerelere Gidilir?

Popülerlik sırasına göre listeleyelim:

1-Siem Reap (Angkor Wat)
2-Phnom Penh (Başkent) 
3-Sihanoukville
4-Koh Rong
5-Kampot & Kep

1-Siem Reap

Siem Reap demek Angkor Wat demek. 200 bin nüfuslu bu orta büyüklükte Kamboçya şehri ülkenin açık ara en çok ziyaret edilen şehri. Dünyanın en büyük dini yapısı olan görkemli Angkor Wat ve Angkor Arkelojik Parkı, turistleri bu ülkeye getiren yegane şey. Kamboçya’ya gelip Angkor Wat’ı görmediyseniz, Kamboçya’yı görmemişsinizdir demektir.

Siem Reap ve Angkor Wat’la ilgili daha fazla bilgi almak isterseniz, Siem Reap ve Angkor Wat Gezi Rehberi yazımıza bir göz atın deriz.

2-Phnom Penh

Jakarta ile birlikte Güneydoğu Asya’nın en sevimsiz başkenti sanırım Phnom Penh. Beni Siem Reap kesmez, gerçek Kamboçya’yı görmek istiyorum derseniz başkent Phnom Penh tam sizlik. 1,5 milyonluk nüfusu ile ülkenin en açık ara en kalabalık şehri olan Phnom Penh, düzensizlik, trafik, yoksulluk ve kaosu ile sizi kısa sürede canınızdan bezdirmeye aday. Ancak Tonle Sap Nehri kıyısındaki turist bölgede şehrin geri kalanından izole kalarak, kendi çapınızda bir doğu egzotizmi yaşama şansınız var hala.

Başkent Phnom Penh, yakın geçmişindeki korkunç iç çatışmalar yüzünden büyük acılara, büyük trajedilere şahitlik etmiş bir şehir aslında. Bu trajedilerden sonra gelebildiği bu nokta bile başarı sayılabilir aslında. Kızıl Khmerler dönemindeki korkunç katliamların sahne aldığı yerleri görmek ve yakın tarihin en tüyler ürpertici soykırımının nasıl gerçekleşebildiğine şahitlik etmek istiyorsanız, Tuol Sleng Genocide Museum (Soykırım Müzesi) ve Killing Fields (Ölüm Tarlaları) mutlaka görmeniz gereken yerler.

Phnom Penh ile ilgili daha fazla bilgi almak isterseniz, Phnom Penh Gezi Rehberi yazımıza bir göz atın deriz.

3-Sihanoukville

Kamboçya’nın güneyinde yer alan Sihanoukville kilometrelerce uzanan beyaz kumdan sahilleri ile deniz tatiline meraklı her turistin ortak buluşma noktası. 100 bin nüfuslu şehir, merkezinde çok fazla bir atraksiyon vadetmese de, Victory, Serendipity ve Otres gibi meşhur plaj bölgeleri ile son yıllarda yavaş yavaş popülerlik kazanmaya başladı ve komşusu Tayland’ın sahilleri ile rekabet etmeye başladı. Kamboçya’ya geldim, biraz da deniz-kum-güneş yapmak istiyorum, diyorsanız sizin için doğru adres burası. Bölge daha da popülerleşip doğal güzelliklerini kaybetmeden mutlaka Sihanoukville’i ziyaret etmenizi öneriyoruz.

Sihanoukville ile ilgili daha fazla bilgi almak isterseniz, Sihanoukville Gezi Rehberi yazımıza bir göz atın deriz.

4-Koh Rong

Deniz-kum-güneş ayrıyorum diyorsanız, Sihanoukville ile beraber ikinci adresiniz burası. Koh Rong’a Sihanoukville’den hızlı feribotlarla kolaylıkla geçilebiliyor.

Koh Rong Kamboçya’nun parti adası olarak anılan büyüleyici bir adası. Bembeyaz kumdan, palmiyelerden geçilmeyen büyüleyeyici plajları ve popülerliğine rağmen henüz betonlaşmaya gitmemiş, salaş-mütevazi tesisleri ile Koh Rong cennet gibi bir ada. Burası aynı zamanda ‘Türk Adası’ olarak anılıyor.

Koh Rong ile ilgili daha fazla bilgi almak isterseniz, Koh Rong Gezi Rehberi yazımız  çok yakında!

5-Kampot & Kep

Kamboçya gezimizde bu iki yeri gezme fırsatımız olmadı ama gezenler vakti olan herkesin ziyaret etmesi gerektiğini söylüyor. Kamboçya’nın güneyindeki 2 sevimli sahil kasabası olan Kampot ve Kep etkileyici doğası ve kafa dinleme için önerilebilecek noktalar. Bir sonraki gezimizde ilk gezilecekler listesinde bu iki yer var.

Gidilecek Yer Önerileri

Tarih ve Arkeoloji için: 1- Siem Reap 2-Phnom Penh (Yakın Tarih)
Deniz Tatili: Sihanoukville, Koh Rong
Gece Hayatı: Siem Reap, Koh Rong

Bizim Rotamız

1 ay civarı süren Kamboçya gezimizde haritada görülen rotayı izledik. Programımız aşağı yukarı şöyleydi.

Phnom Penh (2 gün)
Siem Reap (4 gün)
Sihanoukville (1 gün)
Koh Rong (15 gün)
Sihanoukville (6 gün)

Kamboçya’ya ilk gelişimde hiç haz etmediğim başkent Phnom Penh’i bu ziyaretimde pas geçmeye kararlıydım. Ancak Kamboçya’ya, Vietnam’in ünlü metropolü Ho Chi Minh City üzerinden geçmemiz gerekiyordu ve ekonomik olması açısından otobüs tercih ettiğimiz için Ho Chi Minh City’ye sadece 280 km olan Phnom Penh’i mecburen ilk durak olarak seçtik. İmkanımız olsa başkente uğramadan doğrudan Siem Reap’e geçerdik Phnom Penh’de 2 gece geçirdikten sonra otobüsle Siem Reap’e ulaştık.

Siem Reap’ten Sihanoukville’e direkt otobüs olmadığı için bu şehre ulaşmak adına tekrar Phnom Penh’e gelip Sihanoukville’e aktarma yapmak zorunda kaldık. Bu da ekstradan 3-4 saat yol anlamına geliyor. Tam tersini yapsak yine aynı yolu tersten yapacaktık gerçi. Dönüş yolculuğunda ise Sihanoukville’den Pattaya’ya giden bir otobüse bindik. Bir otobüs dediğimiz, toplamda 3 farklı otobüs/minibüse binmiş olduk aslında. Tayland sınırına kadar 1, sınırdan sonra Pattaya’ya kadar 2 otobüs. İnsana başta garip gelse de, aylarca Asya’da yolculuk edince, zamanla bu duruma alışmaya başlıyorsunuz. Artık tek otobüsle gidiyorsunuz, aktarma yok diye yemin etse bile inandıramaz kimse bizi bu duruma 🙂 Sihanoukville’den Bangkok’a direkt giden otobüsler de var ancak daha uzun bir yolculuğu bizim yüreğimiz kaldırmadı açıkçası.

Kamboçya’da Ulaşım

Kamboçya’da ulaşım birkaç sene öncesine kadar gerçek bir kabustu. Bugünlerde ise artan turizm ile beraber umut veren düzelmeler var.

Şehirlarası Ulaşım

Uçak

Kamboçya oldukça fakir ve geri kalmış bir ekonomiye sahip. Bu sebepten henüz ucuz havayolu firmaları oluşturabilecek olgunlukta değil. Bu sebepten yurtiçi uçuşları mesafeler baz alındığında oldukça pahalı. Biletler genelde 70$’dan başlıyor. Bu sebepten biz sadece otobüs ulaşımını tercih ettik.

Otobüs

Birkaç sene öncesine kadar berbat denilebilecek otobüs yolculukları, ana arterlerin asfalt yola dönmesi ve piyasaya yeni giren turist odaklı otobüs firmaları ile bugünlerde gayet konforlu hale gelmiş.

Yakın zamana kadar en turistik 2 şehri arasındaki (Phnom Penh-Siem Reap) şehirlerarası yolun yarısından fazlasının stabilize yol olduğu bir ülkeden bahsediyoruz. Sadece yollar kötü olsa neyse, Güneydoğu Asya’nın en kötü hizmet veren, saygısız, amatör ve ahlak yoksunu otobüs firmaları da cabası.

Bütün bu kötü şöhretli firmaların arasında 2 sene önce kurulan Giant Ibis adlı otobüs firması sizleri adete çölde bir vaha gibi karşılıyor. Otobüsleri yeni, temiz, güvenli, 2+1 tarzı geniş koltuklara sahip, araçta telefonunuzu şarj etmek için priz ve ‘gerçek anlamda çalışan’ ücretsiz Wifi hizmeti de bulunuyor. Ülkenin en güvenli taşımacılık istatistiklerine sahip bu firma (en az kaza yapan anlamına geliyor) aynı zamanda İngilizce bilen kibar muavinlere sahip. (Ağlamak istiyorum, sayın seyirciler!)

Sloganı “Affordable Luxury” olan (erişebilir lüks) firma, haliye diğer yerel firmalardan %50 civarında daha pahalı. Ancak emin olun ödediğiniz her kuruşa değecektir. Kısa mesafelerde, zorunlu kalınırsa diğer firmalarda denenebilir. Ancak mesafe uzunsa, hele bir de gece yolculuğu yapacaksanız, siz siz olun sadece bu firmayı tercih edin. Biletlerinizi Giant Ibis’in resmi sitesinden satın alabilirsiniz. http://giantibis.com/

En iyisini söyledik, bir de en kötüsünü söyleyerek sizi uyaralım: Virak-Buntham Express. Bu firmadan uzak durun arkadaşlar. Kısa mesafede yine size bırakıyorum, ancak gece yolculuğu yapmanız gerekiyorsa, gerekirse bir gün daha geç gidin ama bu firmanın otobüslerine binmeyin. Daha öncesinde bu firma ile Phnom Penh’den Bangkok’a ülkelerarası bir yolculuk yapmıştım. 12 saat olarak söylenen yolculuk 18 saat sürdüğü için uçağımızı kaçırmıştık. Araçları leş gibi, ‘Hotel Bus’ olarak adlandırdıkları gece otobüsü, hayvan taşımacılığında kullanılan kafes tarzı kamyonlara benziyor. Personel İngilizce bilmiyor, bilen de sorduğunuz her soruya yalan cevaplar veriyor. Bu cevapları verirken de tenezzül edip suratınıza bile bakmıyor.

Daha sonrasında bu firmayı seyahat sitelerinde araştırdığımda bu otobüsün lakabının ‘Nightmare Bus’ olduğunu öğrendim. Yani ‘Kabus Otobüsü’ anlamına geliyor. Yazılanları okuyunca neden bu lakabla anıldığını daha iyi anladım, hatta biz ucuz kurtulmuşuz bile dedim. Firmanın gece otobüslerinde sık sık bavul-eşya çalınma, zaman zaman da kadın yolculara taciz vakalarına rastlanıyormuş! Kendi yolcusunu taciz eden bir otobüs firması hayal edebiliyor musunuz?

Gerçi düşününce, biz hayal edebiliriz aslında, sağolsun ülkemizin gururu Metro Turizm var. Virak-Buntham Express aynı zamanda Kamboçya’nın en çok kaza yapan firmalarından biri. Halen tereddütünüz kaldıysa Google’a firmanın ismini yazın, müşterileri tarafından yazılan yorumlara bir göz atıp siz karar verin.

Tren

Cani diktatör Pol Pot döneminde kısıtlı kapsamdaki tren yolu ağı tamamen yok edilmiş. Bu sebepten geçen seneye kadar ülkede tren ulaşımı seçeneği mevcut değildi. Ancak 2016 sonlarına doğru Phnom Penh-Sihanoukville arasında sınırlı sayıda seferler başlamış. Biz hiç tecrübe etmedik. Ancak merak edenler bu siteye bir göz atabilir. https://www.seat61.com/Cambodia.htm#Train

Şehiriçi Ulaşım

Motorsiklet

“Buraya kadar gelmişim, her yeri doya doya gezeceğim arkadaş,” diyorsanız çoğu Asya ülkesinde olduğu gibi burada da size önereceğimiz şey motorsiklet kiralamak. Özellikle Sihanoukville’de mesafelerin birbirine uzak olması ve toplu taşıma olmaması yüzünden motor kiralamak sanırım tek seçeneğiniz.

Motorsiklet kiralamanın günlük ücreti çoğu yerde 5$. Üstüne bir de 2-3$’lık benzin koyarsanız bütün gün gezebilirsiniz. Motorun yanında ücretsiz kask da veriyorlar. Ehliyet sormuyorlar, ancak polis durdursa ceza kesebilir ya da rüşvet isteyebilir. Çok sık rastlanan bir durum değil. Böyle bir durumda spontan ikna yeteneklerinizi kullanarak polisleri sorunsuz atlama şansınız var. Eğer motorsiklet ehliyetiniz var ise ve ehliyetiniz uluslararası bir ehliyetse (yeni ehliyetlerin tamamı öyle) hiçbir sıkıntı yok.

Kiralamayı konakladığınız otelden, pansiyondan yapmanızı tavsiye ediyoruz. Böylelikle kaparo veya pasaport emanet etme gibi dertleriniz kalmıyor. Yine de kullanım öncesi motorsikletin hasarlı bir noktası var mı diye kontrol edip, resimlerini çekmenizde fayda var. Trafik sağdan akıyor. Başkent Phnom Penh dışında yoğun bir araç trafiği yok.

Otobüs

Kamboçya’da şehiriçi toplu taşıma yok. Ülkenin fakir ve geri kalmışlığından bahsederken şaka yapmıyorduk arkadaşlar. Ya da yok gibi bir şey diyelim, doğrucu olmak adına. Ülkede sadece başkent Phnom Penh’de belediye otobüsü mevcutmuş. O da 3 hattan ibaret. Biz denk gelemedik. En turistik şehirleri Siem Reap ve Sihanoukville’de otobüs, dolmuş, tramvay vs. hiçbir toplu taşıma mevcut değil.

Tuk Tuk

O zaman nasıl gideceğiz bir yerden bir yere diye soracaksınız. Cevabı iki kelime: Tuk Tuk.

Bu kelimenin anlamını bilmiyorsanız, daha önce bir Asya ülkesinde bulunmadığınız demektir. Tuk tuk, birçok Asya ülkesinde bulunan ucuz yollu bir taksi türüdür. Genel mantığı bir motorsikletin arkasına yolcu koltukları bulunan bir römork takılması üstünedir. Bazıları tek parça şeklinde dizayn edilirken, Kamboçya’dakiler motorsikletin arkasına bir zincir ile bağlanmış bir at arabasına benzer.

Taksimetre yoktur, binmeden pazarlığınızı yapar, dilediğiniz yere gidersiniz. Şehiriçi mesafelerde 1$-4$ arası meblalar öderseniz. Daha fazla öderseniz kazıklanıyorsunuz demektir. Tereddütte kalırsanız size söylenen ilk fiyatın 1/3’ünü teklif edin. En fazla yarısını ödeyin. Örnek olarak fiyata 5$ dediler, 1$ teklif edin. Pazarlık çok uzarsa, “hadi 2$ olsun,” diyerek atlayın tuk tuka, emin olun itiraz gelmeyecektir.

Tuk tuk şoförleri aynı İstanbul taksi şoförleri gibi, turistleri kazıklayıp daha fazla para kazanmayı hayatlarının amacı dinmiş insanlar. Yalan, dolandırıcılık ve yapışkanlık hemen hemen hepsinde rastlanan özellikler. Kamboçya’daki şoförler ayrıca adres, yol bilmemeleri ile meşhur. Gideceğiniz yeri söylediğinizde, “Ok, ok,” diyecekler ama yol üzerinde insanlara adres sormak için sık sık dururlarsa garipsemeyin. Bu arada seyrek de olsa sempatik ve dost olabileceğiniz şoförlere de rastlayabiliyorsunuz, haksızlık etmeyelim.

Yukarıda saydığımız şeyler, genelde bütün ülkelerde benzer. Ancak Kamboçya şoförlerini diğerlerinden ayıran en büyük özellik, ısrarcılıkları. Siem Reap ya da Phnom Penh şehir merkezine indiğiniz andan itibaren ne demek istediğimizi 1 dakika içerisinde anlayacaksınız. Sokakta yürürken gördüğünüz 3 kişiden biri size, “Tuk tuk, tuk tuk, sir!” diye laf atacaktır. İlk birkaç tanesinde teşekkür ederim deyip geçiyorsunuz. 10 taneden sonra yavaş yavaş gerilmeye başlıyorsunuz. Size kötü bir haberimiz var. Kamboçya’da kaldığınız süre boyunca 1000 kez size tuk tuk diye laf atacaklar. Bunu bir şekilde görmezden gelmenin ve sinirlenmemenin bir yolunu bulun. Biz son haftamız, “Tuk tuk ister misin?” diye soran şoförlere, “Hayır, sen ister misin?” diye yanıt veriyorduk. Adamlar bir beş saniye mavi ekran veriyorlardı. Siz de agresifleşmeden kendi dalga geçme yönteminizi bulabilirsiniz.

Referans olması adına turistik şehirler için iyi bir pazarlıkla ödeceyeceğiniz tuk tuk ücretlerini de belirtelim madem.

Siem Reap-Şehiriçi herhangi bir yolculuk: 1$-3$
Siem Reap-Tam günlük Angkor Wat turu: 12$-18$
Phnom Penh-Şehiriçi herhangi bir yolculuk: 1$-3$
Phnom Penh-Yarım gün gezi: 10$-15$ (Genocide Museum, Killing Fields)
Phnom Penh-Tam gün gezi: 15$-20$

Para ve Harcamalar

Kamboçya’da kullanılan para birimi Amerikan Doları. Evet, yanlış duymadınız, Amerikan Doları. Bu ülkeyi ilk ziyaretimden önce doların, bazı geri kalmış ülkelerde olduğu gibi karaborsa da, kayıtdışı ekonomide kullanıldığını düşünüyordum. Ancak ülkeye gelince gördüm ki, her yerde dolar kullanılıyor, bankamatikten çektiğiniz para dahi Amerikan Doları!

Bunun sebebi paranın değerini enflasyona karşı sabitlemek elbet ki, ancak kendi basmadığın bir parayı resmi para birimi olarak kullanmak iktisat bilimlerine göre ne kadar mantıklı tartışma konusu. Kamboçya’nın resmi para birimi kağıt üzerinde Riel olarak geçiyor. Ancak günümüzde Riel neredeyse sadece para üstü için kullanılıyor. 1 USD, 4000 Riel’e denk geldiğinden, yarım dolar para üstü (50 cent) alacağınızda, buna karşılık gelen 2000 Riel geri alıyorsunuz. Bunlar kağıt para, hiç demir paraya denk gelmedik. (100 Riel dahi kağıt)

Kamboçya’da yerel/yabancı bütün bankalardan kolaylıkla nakit çekebilirsiniz. Bankamatikler işlem başına minimum 3$ işlem ücreti uyguluyor. Kimi banka işlem ücretini sabit tutarken, kimi banka çektiğiniz tutarın çokluğuna göre işlem ücretini arttırıyor. İşlem ücretleri 3$-5$ arasında değişiyor.

Kamboçya çok fakir bir ülke olmasına rağmen turistik bölgelerin pek de ucuz olduğunu söylemeyiz. Özellikle yemek fiyatları, alım gücüne göre çok yüksek, neredeyse Türkiye fiyatlarında. Kişi başına düşen gelirde 4 kat daha zengin olan Tayland’ın turistik bölgelerinde yemek fiyatları Kamboçya fiyatlarının yarısı seviyesinde. Tecrübe ettikçe anlıyoruz ki, bir ülke çok fakir ama turistik ise, o ülke turistleri kazıklamaya and içiyor. Meblalar yine ucuz tabi ama yerlinin 1 dolara yediği yemeğe 4 dolar verince, insana biraz koyuyor. 2 katı fiyat çeksinler ona razıyız yoksa 🙂

Ucuz olan şeyler içki ve sigara. En çok alkol ve sigaraya para harcıyorsanız Kamboçya sizin için ideal tatil yeri.

Bir de şunu ekleyelim tabi, son bir senede dolar kurundaki artış sebebi ile Türk Lirası, ABD doları karşısında %40’a yakın değer kaybetti. Bu ne anlama geliyor: Kamboçya artık bizler için %40 daha pahalı bir ülke. Kamboçya’ya 2,5 sene önce ilk ziyaretimde dolar 2,4 TL’ydi. Bugün dolar 4 TL. Yani 2015’te 4 dolarlık bir yemeği 10 liraya yerken, bugün 16 lira ödüyorum. Avrupalı, Avustralyalı, Amerikalıya sorsan Kamboçya halen ucuz, çünkü adamların parası değer kaybetmiyor.

Kamboçya’da genel harcama kalemlerine ait ortalama fiyatlar şöyle:

2 Kişilik Otel Odası: 20$-50$
2 Kişilik Pansiyon Odası: 7$-15$
1 Kişilik Yatak (Hostel, Genel Oda): 3$-7$
1 porsiyon yerel yemek (etli/sebzeli noodle/pilav): 2$-3$
Hamburger tabağı: (3$-5$)
Pizza: (5$-7$)
Kahve: 1$-3$
Bira: 0,7$ -1$
Kokteyl: 3$-4$
Sigara: 0,5$ -1$

Yeme-İçme

Öncelikle Asya mutfağı ile haşır neşir değilseniz Kamboçya yemeklerin size pek hitap etmeyeceğini söyleyebiliriz. Uzakdoğu’nun genelinde olduğu gibi Kamboçya mutfağı da ağırlıklı olarak noodle (erişte) ve pilav üzerine kurulu. Buna ek olarak sebzeli, baharatlı çorbaları ve deniz mahsülleri tüketiyorlar ama bunlar da bizim damak tadımıza epey uzak. İşin daha da kötü tarafı Kamboçyalılar genel olarak kötü aşçılar. Neredeyse aynı yemeklere sahip olsalar da Tayland mutfağı ile karşılaştırınca yemekler bize epey lezzetsiz geldi.

Turistik bölgelerde fazlasıyla batı yemeklerine (hamburger, pizza, italyan mutfağı vb…) ulaşabilirsiniz. Size önerimiz bu tarz yemekleri turiste hitap eden restoranlarda yiyin. Ana işi yerel yemekler olan restoranlar, batı yemeklerini oldukça vasat yapıyorlar.

Yerel yemeklerin meşhur olanları ise şunlar:

Amok Fish (Curry Soslu Balık Çorbası)

Sebzeli/Etli Noodle

Sebzeli/Etli Pilav

Noodle Çorbası

Izgara Et ve Sebzeler (Skewer)

Balık ürünleri

Sağlık

Kamboçya’ya gelmeden sıtma, tifo vb… bir aşıya ihtiyacınız yok. Ülke her ne kadar hijyen koşulları konusunda medeni ülkelerin çok gerisinde olsa da, size bulaşma ihtimalı olan yaygın bir hastalık mevcut değil.

Dikkat etmeniz tek gereken şey, gıda zehirlenmesi. Dolasıyla yemek yediğiniz yerlere dikkat etmeye çalışın. Batı tarzı temiz görünen restoranlarda yediğiniz şeyler zaten sıkıntı yaratmayacaktır. Bizim gibi yerel yemekler yiyor, ucuz mekanları tercih ediyorsanız, hijyen konusunda tereddüt yaşadığınız yerlerde tavuk ve deniz mahsulü tüketmemeye, hatta mümkünse sadece etsiz yemekler tüketmeye çalışın. Et çabuk bozulan gıda, malum iklim tropik, hava hep sıcak. Etli yemekler dışında zehirlenme ihtimaliniz pek yok.

Bir diğer konuda buzlu içecekler. Yine temizliği konusunda tereddüt ettiğiniz kafe ve barlarda buzlu içecek içmeyin. Buzu yaptıkları su genelde çeşme suyu ya da kaynak suyu. Bunlar da içinde bakteri bulundurduğunda sizi hasta edebiliyor.

Bu saydıklarımız gözünüzü korkutmasın, biz Kamboçya’da en salaş restoranlardan, sokak yemeklerine bulduğumuz ne varsa yedik. Ha sonunda ikimiz de zehirlendik ayrı konu 🙂 Ama bu da gözünüzü korkutmasın. Onun da sebebi Koh Rong adası. O adaya giden herkes zehirleniyor. 🙂

Koh Rong adasına dikkat!

İşletmelerin yarısının Türklere ait olduğu Koh Rong, Türk adası olarak anılıyor. Ancak gıda zehirlenmelerinin sebebi Türkler değil 🙂

Koh Rong’da sağlık önlemleri için ayrı bir makale yazmak gerekir ama detayları şimdilik Koh Rong rehberi yazımıza saklayalım.

Ada cennet gibi, her şey çok güzel. Ancak 2 konuda eksiklik var. Birincisi adanın elektrik kapasitesi kısıtlı. Bu yüzden sıcak havada yiyecekleri muhafaza edebilmek için buz kalıpları kullanıyorlar. Ancak çoğu zaman yeterli olmayan muhafaza şekli et ürünlerinin kolayca bozulmasına sebep oluyor. İkincisi ise, çevre bilincinden bir haber olan ada esnafının kanalizasyonunu denize boşaltması! Bu bütün adada olmasa da, ana iskele tarafından oldukça bariz.

Aşağıdaki uyarıları dikkate alırsanız, hastalanmadan bu cennet adanın keyfini çıkarabilirsiniz:

1- Etsiz yemekleri (kırmızı et, balık, domuz, tavuk olmayan) tercih edin. Özellikle tavuk eti hiç yemeyin, çünkü en kolay bozulan o. Çok canınız çekerse de kırmızı et yiyin, daha az riskli

2- Buzlu içecek içmeyin. Buz için kullanılan su, bakteri içeriyor. Sıcakta buzsuz kokteyl içilir mi diye isyan ediyorsanız da, barmenin Türk olduğu bir mekan bulun (inanın bulması çok kolay) “Buzu içme suyundan mı yapıyorsunuz, çeşme mi?” diye sorun. İçme suyu ise ve temizliğe garanti veriyorsa deneyebilirsiniz.

3- Mayonez! Komik gelebilir ama adadaki en tehlikeli yiyecek mayonez arkadaşlar. Neden en tehlikeli? Çünkü ikimiz de, farklı zamanlarda, farklı işletmelerde bozuk mayonez yüzünden zehirlendik. İlk 2 maddeye çok da riayet etmedik aslında. Et de yedik (tavuk hariç) buzlu içecek de tükettik. Ama sonumuzu getiren mayonez oldu. Mayonezi soğuk tutamamak, zehirleyici hale gelmesine sebep oluyormuş. Hele ısındıktan sonra, tekrar dolaba koyup, sonra tekrar servis etmek mayonezi doğrudan zehir haline getiriyormuş. Siz siz olun adada patatesinizi mayonezsiz yiyin. Bu uyarımız tabi bütün sıcak iklimler ve hijyen standardı olmayan mekanlar için geçerli.

4- Adanın merkezindeki iskele etrafında denize girmeyin. Denize girmek için en az 1 km uzaklaşmayı tercih edin. Aksi takdirde kirli su sağlığınız tehdit edebilir.

Not: Yukarıda saydığımız yeme-içme ile ilgili 3 madde adanın en meşhur ve kaliteli mekanı Coco Restoran & Bar için geçerli değil. Mekan Türkler tarafından işletiliyor ve hijyen konusunda sizin duyduğunuz kaygıları onlar da duyuyor. Ada ortalamasından bi tık pahalı olan mekanda yediğiniz her şey hem temiz, hem lezzetli. Buzlu kokteylinizi de gönül rahatlığı ile içebilirsiniz. Yine de mayoneze dikkat edin derim. Travma yarattı sanırım bizde, o yüzden. 🙂

Güvenlik

En başta şunu netleştirelim, Kamboçya kesinlikle tehlike arz eden bir ülke değil. Geçmişinde iç savaş ve politika kaynaklı ürkütücü boyutta şiddet barındıran bu ülke, günümüzde tamamen barışçıl ve huzurlu bir memleket. Üstüne üstlük fazlasıyla uysal ve şiddetten bihaber bir halk Kamboçyalılar. Hele turistle hiçbir kavgası dövüşü söz konusu olmaz ortalama bir Kamboçyalı’nın, çünkü turistler bu ülkeye para getiren belki de tek şey.

Kamboçya’da dikkat etmeniz gereken olsa olsa 2 husus olabilir.

1- Her fakir ülkede olduğu gibi hırsızlık konusunda dikkatli olmayan çalışın. Ülkemizden daha tehlikeli olduğunu hissetmesek de, halka açık yerlerde malınıza sahip çıkın. Kapkaç yaygın olmasa da, özellikle başkent Phnom Penh’de motorsikletle kapkaç vakaları görülebiliyor. Omuza asılan çantalarınıza ve fotoğraf makinenize sahip çıkın, değerli eşyalarınızı mümkün olduğunca yol tarafında taşımayın. Özellikle akşam saatleri cep telefonunuz elinizde saf saf yürüyerek kendinizi hedef haline getirmeyin.Yürüyüş halindeyseniz işinizi halledip, telefonu yerine geri koyun. Unutmayın ki, sizin için çok da değerli olmayan bir cep telefonu, bu ülkede ortalama bir insanın 1 yıllık kazancına eşit. Bu durum sadece Kamboçya için değil, bütün fakir ülkeler için geçerli.

2- Gece yolculuğu yapacaksanız mümkün olduğunca Giant Ibis firmasını tercih edin. (bkz: Ulaşım Bölümü) Eğer bu firmada bilet kalmadıysa, en azından Virak Buntham Express firmasını tercih etmeyin. Zira bu firma bavul hırsızlığı ve taciz vakaları ile şöhret haline gelmiş bir firma.

Telefon/İnternet

Kamboçya’da 3G/4G kalitesi hiç de fena sayılmaz. Eğer 1 haftadan uzun vakit geçirekseniz kendinize kontörlü bir yerel sim kart almanızı tavsiye ederiz.

Sim Kart/Mobil İnternet

Ülkedeki telefon operatörleri büyüklük sırasına göre aşağıdaki gibi:

Metfone
Smart
Cellcard
qb
Seatel

Biz 1 ay boyunca Smart’ı kullandık ve memnun kaldık. Sim Kart satın almak 3$-4$ gibi bir meblaya denk geliyordu. Bu operatörün data paketleri için güncel fiyat tarifesi şöyle:

Data Kullanım Süre Fiyat
100 MB 1 gün $ 0.10
250 MB $ 0.25
1 GB $ 1
500 MB 30 gün $ 1
2 GB $ 3
4 GB $ 5
8.5 GB $ 10
13 GB $ 15
25 GB $ 25

Wifi

Birçok kafe, restoranda ücretsiz wifi mevcut. Turistik mekanların tamamı wifi hizmeti sunuyor. Otel, pansiyon ve hostellerde de ücretsiz wifi mevcut. Sadece bazı işletmelerde bağlantı hızı düşük olabiliyor.

Önemli Bilgiler/Uyarılar

* Ülkede para birimi Amerikan Doları. Gelmeden önce yanınıza nakit dolar almanız faydalı olabilir.

* 1 aylık turist vizesi 30$, business visa 35$. Ülkeye uçakla geliyorsanız, havaalanlarında herhangi bir sıkıntı yok. Ancak kara sınırlarında görevliler, aracılar ya da otobüs firması çalışanları daha yüksek ücret isteyebilirler. (40$ gibi) Yazdığımız mebladan daha yükseği isteniyorsa kibarca reddedin ve kendi işlemimi kendim yapacağım diye ısrar edin. Bazı şeref yoksunu otobüs firmaları bu konuda ısrarcı olursanız sizi otobüsten indirmek ile tehdit ediyormuş. Sesinizi yükseltmeden, sakince ısrar edin. Ama otobüsten inecek noktaya gelirseniz diretmeyin tabi.

Kapıda vize işlemini kendim yapacağım derseniz, “İşlem uzun sürebilir, sizi beklemeyebiliriz,” tehdidinde bulunduklarına şahit olduk. Sakin ve kendinizden emin bir şekilde beklemek zorunda olduklarında ısrar edin. Biz iyi bir otobüs firmasını tercih ettiğimizden bu konuda endişe yaşamadık ancak gerçekten beklemeyen otobüs firmaları oluyormuş. Bu arada işlem denilen şey, para veriyorsunuz, pasaportunuza vizeyi yapıştırıyorlar. Sıra yoksa 2 dakika sürüyor her şey.

Alışveriş

Kamboçya gezimiz boyunca AVM tarzı bir yere denk gelmedik. Muhtemelen başkent Phnom Penh’de mevcuttur. Eğer Uzakdoğu ülkelerini geziyorsanız, alışveriş için doğru adres Night Marketler, yani Gece Pazarları. Çoğu açık ya da yarı açık olan bu yerel pazarlar, hem düşük hem de yüksek kalite tekstil ve hediyelik eşya seçenekleri sunuyor. Fiyatlar genelde oldukça ucuz. Üstüne üstlük bu pazarlarda yerel fast-food alternatifleri oluyor ve söylemeye gerek yok bunlar da çok ucuz.

Phnom Penh’de Night Market nehir kıyısında, otobüs terminalinin hemen yanında. Konuma göz atabiliriniz.

Siem Reap’de şehir merkezinde birkaç tane Night Market ve gündüz pazarı alternatifi mevcut.

Pazar ve dükkanlarda (zincir mağazalar ve süpermarketler hariç tabi) ölümüne pazarlık yapmalısınız. Genel taktik olarak şunu uygulayın, bize teşekkür edeceksiniz. 1-Önce fiyat sorun. 2-Beğendiyseniz söylenen fiyatın 5’te 1’ini teklif edin. 3-Kabul etmezlerse (muhtemelen yarıya indirecektir) teşekkür ederek arkanızı dönün ve yavaşça dükkandan uzaklaşın. Koşa koşa arkanızdan gelecek ve söylediğiniz fiyatı kabul edecektir. Bize güvenin.

Çeşit çeşit ürünler var, ancak biz sıklıkla satın aldığımız şeylerin fiyatını yazalım en azından.

Standart tişört: 1$-2$
Askılı tişört/atlet: 1$
Şalvar: 2$-3$

 

Kamboçya Gezi Rehberi” için 3 yorum

  • 3 Ocak 2018 tarihinde, saat 10:12
    Permalink

    Merhaba,

    Çok bilgilendirici bir yazı olmuş. Yazdıklarınızdan yola çıkarak planlarımızı yapacağız. Koh Rong yazınızıda merakla bekliyorum.

    Yanıtla
  • 23 Şubat 2018 tarihinde, saat 21:32
    Permalink

    Merhaba Koh ronga gitmeyi düşünüyordum ama yazınızı okuyunca bir bilene sorma gereği duydum.Acaba hangi ülke ve neresi?

    Yanıtla
    • 9 Haziran 2018 tarihinde, saat 20:13
      Permalink

      Koh Rong ta Türklere dikkat et. demişti dersin.

      Yanıtla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir